Google+ „Designers & Dragons. A History of the Roleplaying Game Industry. Second Edition” | Gry-Fabularne.pl
Pages Navigation Menu

„Designers & Dragons. A History of the Roleplaying Game Industry. Second Edition”

Gry fabularne swą historią sięgają lat 60. XX wieku. Od tego czasu z garażowego hobby przerodziły się w złożony biznes, a systemów jest już tak dużo, że nowicjuszom w tym hobby ciężko połapać się, jak przebiegał rozwój RPG. Nawet osoby grające już kilkanaście lat często nie mają pojęcia, jak złożona jest to branża – pełna sądowych batalii i innych, często etycznych sporów. Opisanie tak gęstej sieci łączącej wydawców, twórców i graczy można uznać za niemożliwe, lecz ryzyko to podjął Shannon Appelcline. Jako autor wielu artykułów o tej tematyce i współpracownik uznanych na rynku wydawnictw, takich jak Chaosium czy White Wolf, wydaje się właściwą osobą do napisania takiej publikacji.

Pracę Appelcline’a nad opracowaniem historii branży RPG trwały od 2005 roku i najpierw docelowo miały być publikowane jako artykuły w serwisie RPG.Net. Wydawnictwo Mongoose Publishing w 2011 roku rezultat pracy Appelcline’a wydało pod tytułem „Designers & Dragons. A History of the Roleplaying Game Industry”. Książka liczyła niemal 450 stron i otrzymała pozytywne recenzje. W 2014 roku, dzięki zbiórce w serwisie Kickstarter, udało się wydać drugą edycję opracowania nakładem Evil Hat Productions. Powiększona o wiele nowych materiałów i faktów publikacja tym samym rozrosła się do około 1600 stron i została podzielona na cztery tomy. Każdy z nich obejmuje swym zasięgiem jedną dekadę od roku 1970 do roku 2010.

Designers & Dragons - Recenzja 3

Z góry uprzedzam, że publikacja ta nie jest historią gier fabularnych sensu stricto, co zresztą da się odczuć już po lekturze pierwszego rozdziału pierwszego tomu. Głównym zamierzeniem autora było przedstawienie wydawców i wydawnictw, a nie samych gier i ewolucji ich zasad lub settingów. Oczywiście każdy zainteresowany znajdzie pośród tomów „Designers & Dragons” wiele informacji o swych ulubionych systemach – będą jednak w znakomitej większości dotyczyć tego, czym kierowali się autorzy przy tworzeniu gier. Nie znaczy to, że w książce opisano tysiące biogramów, jedynie wspominając o grach. Appelcline omawia niezwykłe zawiłości całego przemysłu wydawniczego, za tło główne obierając właśnie gry fabularne. W ten sposób na przykład historię D&D czytelnik poznaje, lawirując między opowieściami o kolejnych wydawcach, autorach i mniej lub bardziej udanych pomysłach. Dodatkowo każdy gracz może znaleźć krótką notkę o skutkach wydania danej gry, zarówno w sferze wzajemnych relacji biznesowych, jak i w tym, jak, wpłynęło to na dalszy rozwój RPG. Powiązania pomiędzy twórcami, powstające i upadające pomysły oraz różne wydarzenia związane z grami pozwalają spojrzeć na RPG z innej perspektywy.

Designers & Dragons - Recenzja 5Dodatkowo w książce czasami można się natknąć na ramki, które opisują mniejsze wydawnictwa, historię czasopism hobbystycznych oraz m.in. powiązania gier fabularnych z filmami, komiksami bądź grami komputerowymi (stąd dowiemy się na przykład, jaki wpływ na branżę miały gry „Eye of Beholder” bądź „Icewind Dale”). Całość wzbogacona jest wieloma cytatami z wypowiedzi wydawców i twórców.

Każdy tom otwiera wprowadzenie napisane przez twórcę gier związanego z daną dekadą, a po nim następuje słowo wstępu od autora publikacji i krótki opis kolejnych lat na rynku RPG. Tom pierwszy rozpoczyna wypowiedź Grega Stafforda, autora gier związanych z settingiem Glorantha oraz tytułów ze stajni Chaosium. W latach 80. XX wieku wprowadza czytelnika Mike Pondsmith, autor gry „Cyberpunk 2020” oraz właściciel wydawnictwa R. Talsorian Games. Kolejną część rozpoczyna wstęp Petera Adkisona, założyciela wydawnictwa Wizards of the Coast, które przejęło TSR i do dziś dzierży miano wydawcy „Dungeon & Dragons” (choć sama firma należy już do korporacji Hasbro). Natomiast opis pierwszej dekady nowego tysiąclecia, czyli tom czwarty, zaczyna się słowami Lisy Stevens, założycielki wydawnictwa Paizo Publishing znanego z gry „Pathfinder”.

Rozdziały kolejno opisują wydawnictwa związane z RPG. Wśród takich znanych firm jak Chaosium, Pinnacle Entertainment Group i Pelgrane Press znaleźć można także mniejsze i mniej znane wydawnictwa, jak na przykład DayStar West Media, Ramshead Publishing i Phage Press. Appelcline podzielił każdy tom na kilka epok, w zależności od trendów dominujących w danym czasie. Opowieść o poszczególnych wydawnictwach obrazuje, jak zmieniał się rynek, od powstania firmy aż po czasy dzisiejsze (o ile przetrwała do tego czasu).

Designers & Dragons - Recenzja 2

Na początku otrzymujemy opowieść o TSR i „Dungeons & Dragons”, by następnie przejść do gier, które w mniejszym lub większym stopniu korzystały z doświadczeń wielkiego protoplasty bądź podobnie jak D&D wywodziły się z gier bitewnych lub planszowych. W drugim tomie można znaleźć historie takich gigantów jak Steve Jackson Games oraz Palladium Books, którzy mimo wzlotów i upadków wciąż działają na rynku, a także opis wielu mniejszych wydawnictw, które zniknęły równie szybko, jak się pojawiły. Lata 80. to także rozwój histerii związanej ze strachem przed grami fabularnymi oraz początki mody na gry niezwiązane z D&D (np. „Zew Cthulhu”). Rewolucyjne podejście do gier, wzrost znaczenia storytellingu oraz wysyp nowych wydawców to elementy charakterystyczne dla trzeciego tomu, obejmującego ostatnią dekadę XX wieku.

W ostatnim tomie znaleźć można opowieści o wydawnictwach, które funkcjonowały na początku XXI stulecia oraz tych, które powstały w ostatniej dekadzie i wciąż działają. Czytelnik będzie więc miał okazje poczytać między innymi o rozwoju i upadku produktów opartych na d20 i takich wydawcach jak Cubicle 7, Evil Hat Productions i Posthuman Studios.

Dodatkowo każdy z tomów został wzbogacony o rozdział zatytułowany 10 rzeczy, które zapewne nie wiecie o opisywanej dekadzie. W ten sposób po, mimo wszystko trudnej, lekturze każdego tomu można sobie podsumować całość i nie zagubić się w gąszczu trendów i wydawców.

Designers & Dragons - Recenzja 4Appelcline oferuje czytelnikom dwie drogi lektury każdego tomu. Pierwsza polega na czytaniu książek po kolei, od deski do deski. Natomiast druga wykorzystuje znajdujące się na końcu każdego rozdziału odnośniki, pokazujące, gdzie w publikacjach czytelnik znajdzie dalsze informacje o konkretnych wydawcach bądź grach. Podoba mi się taki pomysł; pozwala łatwo odnaleźć informacje o konkretnych grach i wydawcach.

Warto zaznaczyć, że autor już opublikował w wersji elektronicznej suplement (dostępny w serwisie DriveThruRPG za dosłowne co łaska) pod tytułem „Designers & Dragons: The Platinum Appendix”, zawierający dodatkowo eseje o kobietach w branży RPG oraz zbiór corocznych podsumowań publikowanych przez Appelcline’a od 2008 roku. W serwisie RPG.Net znaleźć także można dodatkowe informacje na temat m.in. historii Chaosium, a sam autor zapowiedział, że na tym nie koniec i że ma już plany na kolejne 2 lub 3 książki. Jestem przekonany, że za kilka lat pojawi się kolejny tom, tym razem obejmujący lata 2011–2020.

Należy wspomnieć o jakości wydania obu edycji recenzowanej publikacji. Pierwsze wydanie to była twarda, skóropodobna okładka ze srebrnymi tłoczeniami, sprawiająca solidne wrażenie. Drugie wydanie pozwala na wybranie twardej lub miękkiej okładki, ma też kolorową oprawę i charakterystyczne logo, inne dla każdego tomu. Niestety można mieć obawy, że kilka razy czytany tom po pewnym czasie się rozpadnie.

Designers & Dragons - Recenzja 1

Pierwsza edycja cierpiała na niedobór ilustracji. W drugim wydaniu jest ich znacznie więcej, choć wydaje mi się, że jest to raczej skutek zwiększenia objętości tekstu, za czym poszła większa obecność materiałów graficznych. Wnętrze jest czarno-białe, choć w wersji elektronicznej można znaleźć kolorowe ilustracje. Nie ukrywam, że przydałoby się, aby udostępniony wspierającym zestaw grafik i reklam także był dostępny innym zainteresowanym. Na pewno uatrakcyjniłoby to lekturę. Zwraca też uwagę zawarcie w każdym tomie indeksu, czego brakowało w pierwszym wydaniu.

Książka jest napisana przyjaznym, nienaukowym językiem. Nie traci jednak przez to na swej historycznej dokładności i przydatności dla historyków. Jest to niewątpliwy plus, pozwalający wykorzystać „Designers & Dragons” jako publikację historyczną, a nie tylko opis hobby.

Summa summarum „Designers & Dragons” to jedna z najbardziej oryginalnych publikacji związanych z grami fabularnymi od lat. Cena 20 dolarów za tom jest dość atrakcyjna, zważywszy, że kupując każdą z książek w sklepie wydawcy w formie drukowanej, dostajemy także wersję elektroniczną za darmo. Daje to około 60-70 złotych za 400-stronicowy tom, co nie jest wygórowaną ceną.

Polecam lekturę. Dużą dozę przyjemności daje poznawanie swoich ulubionych systemów od strony wydawcy. Jest to fenomenalne dzieło pozwalające poznać ulubione systemy oraz ciekawe, nieraz dziwne, wydarzenia z historii wydawnictw gier fabularnych, jak na przykład zarekwirowanie przez Secret Service nakładu podręcznika „GURPS Cyberpunk” bądź batalie sądowe o licencje. Można grać w RPG bez znajomości tych historii, lecz ich lektura wzbogaca hobby i poszerza perspektywę. „Designers & Dragons” to książka dla każdego gracza.

Plusy

  • Oryginalne i kompleksowe opracowanie
  • Niska cena w porównaniu do zawartości
  • Opisy innych mediów i ich powiązań z grami fabularnymi
  • Ciekawy pomysł poruszania się między kolejnymi rozdziałami

Minusy

  • Zestaw kolorowych grafik dostępny tylko dla wspierających

Ostateczna ocena:

Fenomenalne dzieło pozwalające poznać ulubione systemy oraz ciekawe, nieraz dziwne, wydarzenia z historii wydawnictw gier fabularnych.

Linia wydawnicza:
Designers & Dragons
Wersja w druku:
Evil Hat Productions
Wersja elektroniczna:
DriveThruRPG (40 dolarów)
Rodzaj oprawy:
Miękka
Liczba stron:
1600

Redakcja tekstu:


Marcin "Seji" Segit

Autor:


Jakub "Arathi" Nowosad (94 Posts)

Magister prawa i magister politologii; obecnie doktorant. Wśród jego zainteresowań znaleźć można szeroką gamę dziedzin od polityki, IT, memetyki i militariów, a na fantastyce kończąc. Grywa głównie w gry science fiction, ale nie gardzi czymkolwiek innym, nowym. Sędzia ENnie Awards 2013, 2014, 2015 i 2016. Organizator kilkunastu rzeszowskich konwentów fantastyki i współpracownik przy konwentach w całej Polsce.



Dowiedz się więcej:


Designers & Dragons

to pełne kompendium wiedzy o historii ponad 60 wydawnictw i ich linii wydawniczych począwszy od roku 1974 aż do dnia dzisiejszego. Informacje zebrano z setek wywiadów, artykułów, które pojawiały się w ciągu wielu lat.

Evil Hat Productions

to amerykańskie wydawnictwo zajmujące się grami fabularnymi, współzałożone przez Freda Hicksa. Choć wydawnictwo posiada w swoim dorobku znane i doceniane gry niezależne takie jak Don't Rest Your Head, A Penny for My Thoughts czy Do: Pilgrims of the Flying Temple, to flagowym produktem Evil Hat Productions są mechanika FATE oraz gry na niej oparte: Dresden Files, Spirit of the Century, Diaspora. W 2012 roku wydawnictwo weszło na rynek gier planszowych oraz beletrystyki.

RPG.NET